Wyszków Viscobar
Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Dawni mieszkańcy dworu w Głuchach cz. I

wtorek, 10 Czerwiec 2014

Niedawno, 23 maja obchodziliśmy 131 rocznicę śmierci wybitnego polskiego poety, ziomka Ziemi Wyszkowskiej C.K. Norwida. W miejskiej Bibliotece noszącej jego imię można obejrzeć ciekawą okolicznościową wystawę, placówka zorganizowała również wycieczkę do zabytkowego dworku w Głuchach. 
 
fot. archiwum rodzinne
 
Jubileusz małżeństwa Ireny i Antoniego Gawińskich, Głuchy , 1947 lub 1952 r.
 
Rocznica ta jest kolejną okazją do zapoznania się z twórczością poety, jednak my skupimy się tym razem na szczególnym, znajdującym się w gminie Zabrodzie, modrzewiowym dworku w Głuchach. Ten historyczny, cudem ocalały budynek, kojarzony jest przede wszystkim jako miejsce urodzenia C.K. Norwida, jednak należy przypomnieć, że nasz narodowy wieszcz nie jest jedyną znaną postacią związaną z tym miejscem. Na przestrzeni lat z dworkiem związani byli także m.in. powstańczy kawalerzysta – przywódca Powstania Styczniowego na Podlasiu Bronisław Deskur, młodopolski rzeźbiarz Bolesław Jeziorański oraz Antoni Gawiński – malarz, pisarz, ilustrator, którego przypadającą niebawem 60 rocznicę śmierci postanowiono w powiecie wyszkowskim uczcić w sposób szczególny. W związku z powyższym zapraszamy Państwa do lektury artykułu poświęconego postaciom związanym z dworkiem, opublikowanego pierwotnie w „Spotkaniach z zabytkami” nr.1 z 2005 r., autorstwa historyka sztuki dr Pauliny Zarębskiej z Lublina. 
Marek Filipowicz
„Dwór w Głuchach koło Wyszkowa zajmuje ważne miejsce w dziejach kultury polskiej. W tym dworze w 1821 r. przyszedł na świat poeta Cyprian Kamil Norwid (1821-1883). W latach 1912 -1920 mieszkał w nim i tworzył rzeźbiarz młodopolski – Bolesław Jeziorański (1868-1920), a po wojnie w latach 1945 – 1954 Antoni Gawiński (1876 -1954) – jeden z czołowych warszawskich symbolistów. W 1964 r. dwór w Głuchach kupili Beata Tyszkiewicz i Andrzej Wajda. Nowi właściciele przeprowadzili generalny remont modernizując wnętrze. Pierwszą budowlę –mały, drewniany dom z kolumnowym gankiem wzniósł w II połowie XVIII w. Michał Zdzieborski lub jego syn Ludwik. Po Ludwiku majątek Laskowo- Głuchy i Laskowo-Wszebory odziedziczyła około 1804 r. jego córka Ludwika, która w 1818 r. wyszła za mąż za Jana Norwida herbu Topór. W rok po narodzeniu Cypriana Kamila Norwidowie wzięli pożyczkę na remont dworu i zagospodarowanie majątku. Do dzisiaj w rękach dawnych właścicieli wśród skarbów z dawnego dworu zachowało się łóżko, według tradycji rodzinnej zwane „norwidowskim”. W cztery lata od narodzin Cypriana Kamila umarła jego matka. Mały chłopiec wraz z rodzeństwem przeniósł się do Strachówki, gdzie pozostał pod opieką prababki Hilarii Sobieskiej do jej śmierci w 1830 r. W tym czasie Jan Norwid stale przebywał z dala od rodziny. Po jego śmierci w 1835 dzieci zostały oddane pod opiekę rady familijnej, zarządzającej także ich majątkiem. W 1842 r. Cyprian Kamil Norwid opuścił granice kraju i nigdy już nie powrócił, natomiast jego starszy o dwa lata brat Ludwik, po skończeniu nauki w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego w Marymoncie pod Warszawą, odbył praktykę w rodzinnym majątku Laskowo-Głuchy; w 1847 r. również wyjechał za granicę, do kraju powrócił w wieku 51 lat. W rękach rodziny Norwidów dwór  w Głuchach pozostawał do 1848 r., potem został kupiony przez Jana Suskiego, męża Pauliny z Norwidów, siostry Cypriana Kamila i Ludwika. Po dziesięciu latach nowym właścicielem został Bronisław Deskur, następnie Antoni Wilnicki, w latach 1874-1880 Konstanty Puget, w 1881-1897 Amalia Kochowicz, w 1897-1898 Walery Zieliński, a od 1898 do 1967 r. dwór był własnością rodziny Jeziorańskich. Jerzy Jeziorański kupił majątek Głuchy w 1898 r., po ukończeniu nauki w Instytucie Pomologicznym na Śląsku. Był synem Karola Jeziorańskiego, sekretarza Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu. Jego stryj, Jan Jeziorański, członek władz powstańczych, w 1863 r. został stracony na stoku Cytadeli Warszawskiej razem z Romualdem Trauguttem. Brat Jerzego, Bolesław był młodopolskim rzeźbiarzem, dzisiaj niestety zapomnianym. Zakupiony dwór został prawdopodobnie nieznacznie zmieniony od czasów Norwidów. Był to budynek drewniany, parterowy o konstrukcji zrębowej na podmurowaniu, z zewnątrz otynkowany. Os strony podjazdu i ogrodu ozdobiony był gankami na drewnianych słupkach z trójkątnymi szczytami. Dach miał czterospadowy, kryty gontem. W dwutraktowym wnętrzu z sienią na osi znajdowały się drewniane stropy i kominki. Sąsiadujący z dworem park miał aleję dojazdową wysadzaną klonami, a od strony frontowej – podjazd z gazonem. Dodatkowo od strony zachodniej dodano aleje lipową. Jerzy Jeziorański wykorzystując zdobytą wiedzę rolniczą, założył wzorowy ogród, sad i pole orne. Całość sam opracował i rozplanował. Cieszył się dużym szacunkiem mieszkających w sąsiedztwie chłopów. Zginął tragicznie w 1907 r. w wieku 29 lat. Przyczyną śmierci był wypadek w czasie jazdy konnej.”
Cdn. 

Kategoria: Wyszków znany i mniej znany

Tagi: , , , , , , , , , , , ,

Możesz śledzić komentarze tego wpisu przy pomocy kanału RSS 2.0. Możesz zostawić komentarz lub wysłać sygnał trackback ze swojego bloga.

Zostaw odpowiedź


Liczniki